ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ 2,000 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് ഫീസ് വരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, എടിഎമ്മുകളിൽ മതിയായ പണം ഉറപ്പാക്കാൻ ബാങ്കുകൾക്ക് റിസർവ് ബാങ്കും ധനമന്ത്രാലയവും കർശന നിർദ്ദേശം നൽകി. പുതിയ നിരക്കുകൾ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുമ്പോൾ ആളുകൾ ഡിജിറ്റൽ രീതികളിൽ നിന്ന് പണമിടപാടുകളിലേക്ക് തിരികെ മടങ്ങിയേക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്. അടുത്തിടെയായി എടിഎം ശൃംഖലകൾ രാജ്യത്ത് ചുരുങ്ങിവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പെട്ടെന്ന് പണത്തിന്റെ ഉപയോഗം വർധിച്ചാൽ അത് വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയായി മാറിയേക്കാമെന്ന വിലയിരുത്തലിലാണ് അധികൃതരുടെ ഈ കരുതൽ നടപടി.
രാജ്യത്ത് ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ കുതിച്ചുയരുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിപണിയിൽ കറൻസി വിനിമയത്തിന്റെ അളവും സമാന്തരമായി വർധിക്കുകയാണ്. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2026 ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെ വിപണിയിലുള്ള മൊത്തം കറൻസി 42.86 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, എടിഎം വഴിയുള്ള പണം പിൻവലിക്കലിന്റെ അളവ് മുൻ വർഷങ്ങളിലെ 32.8 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 28.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി കുറയുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽവൽക്കരണം ശക്തമായതോടെ പല എടിഎമ്മുകളും പൂട്ടിയെങ്കിലും പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് പണം നിറയ്ക്കാനാണ് ബാങ്കുകൾക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന നിർദ്ദേശം.
യുപിഐ വഴിയുള്ള കച്ചവട ഇടപാടുകളിൽ വരുന്ന ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ പുതിയ മെർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് ചട്ടങ്ങൾ നിലവിൽ വരികയാണ്. 2,000 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് 0.4 ശതമാനം നിരക്ക് ബാധകമാകുമ്പോൾ, 75,000 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ളവയ്ക്ക് പരമാവധി 300 രൂപയായിരിക്കും ഫീസ്. എന്നാൽ, നിലവിലെ 96 ശതമാനം കച്ചവട ഇടപാടുകളും 2,000 രൂപയിൽ താഴെയായതുകൊണ്ടും, വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപാടുകൾ പൂർണ്ണമായും സൗജന്യമായി തുടരുന്നതുകൊണ്ടും സാധാരണക്കാരെ ഇത് വലിയ തോതിൽ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് നിഗമനം.