നേപ്പാളിൽ ആയിരത്തിലധികം ജീവനുകൾ കവർന്നെടുത്ത പ്രളയദുരന്തത്തിനിടെ, ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിരിക്കുന്നത് 91 വയസ്സുകാരിയായ ഗുണ മായ ബൊഹാരയുടെ അതിജീവനകഥയാണ്. ചെളിയിൽ മുങ്ങിയ കെയർ ഹോമിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെട്ട അവർ, പിന്നീട് ഒരു ജെസിബി എക്സ്കവേറ്ററിന്റെ സ്കൂപ്പിൽ ഇരിക്കുന്ന നിലയിൽ പുറത്തുവന്ന ചിത്രം ഇപ്പോൾ പ്രതീക്ഷയുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും ശക്തമായ പ്രതീകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പ്രളയം എല്ലാം കവർന്നെടുത്തപ്പോഴും ജീവിതത്തോട് തോൽക്കാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്ന ഒരു വൃദ്ധയുടെ കഥയാണിത്.
നുവാക്കോട്ടിലെ നദീതീര പട്ടണമായ ദേവിഘട്ടിലാണ് ഗുണ മായ ബൊഹാര കഴിയുകയായിരുന്ന കെയർ ഹോം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. സീനിയർ സിറ്റിസൺസ് വെൽഫെയർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് പ്രളയജലം ഇരച്ചുകയറിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഏഴ് മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, അതേ ദുരന്തത്തിനിടയിലും ബൊഹാര അതിജീവിച്ചു. ഒരിക്കൽ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലം സമാധാനത്തോടെ ചെലവഴിക്കാമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ആ ഇടം തന്നെ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ചെളിയുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും കൂമ്പാരമായി മാറുകയായിരുന്നു.
കെയർ ഹോമിലെ താമസക്കാരിൽ ഒരാൾ പറഞ്ഞത്, ഇത്ര വലിയ ദുരന്തം വരുമെന്ന് തങ്ങൾക്ക് സമയത്ത് മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചിരുന്നില്ലെന്നാണ്. പ്രളയജലം പെട്ടെന്ന് ഉയർന്നതോടെ രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച പലർക്കും അവസരം പോലും ലഭിച്ചില്ല. മേൽക്കൂര കുലുങ്ങുന്നത് കണ്ടപ്പോഴാണ് അപകടത്തിന്റെ തീവ്രത മനസ്സിലായതെന്നും ഉയർന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ഓടിയെങ്കിലും ആറോ ഏഴോ പേർക്ക് അവിടെ എത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. രക്ഷപ്പെടാൻ ലഭിച്ച ആ ചെറിയ സമയമാണ് പലരുടെയും ജീവിതവും മരണവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയായി മാറിയത്.
പ്രളയം ആരംഭിച്ച് ഏകദേശം രണ്ട് മണിക്കൂറുകൾക്കുശേഷമാണ് നാട്ടുകാരുടെ സംഘം കെയർ ഹോമിലേക്ക് എത്തിയത്. അപ്പോഴേക്കും വെള്ളം താഴ്ന്നിരുന്നെങ്കിലും നഗരം മുഴുവൻ ടൺ കണക്കിന് ചെളിയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. രക്ഷാപ്രവർത്തകർ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തുമ്പോഴാണ് ബൊഹാരയെ കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് നുവാക്കോട്ടിലെ സംഘം അവരെ രക്ഷപ്പെടുത്തി പ്രാദേശിക ആയുർവേദ ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ചു. അവിടെ പ്രാഥമിക ചികിത്സ നൽകിയ ശേഷം രക്ഷപ്പെട്ടവരെ വിമാനമാർഗം കാഠ്മണ്ഡുവിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു.
ബൊഹാരയുടെ അതിജീവനമാണ് ഈ ദുരന്തകഥയിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയസ്പർശിയായ ഭാഗം. പ്രളയം ഉണ്ടായപ്പോൾ അവർ താഴത്തെ നിലയിലെ മുറിയിലായിരുന്നു. കാലുകൾക്ക് നേരത്തെ തന്നെ വൈകല്യവും കൈയ്ക്ക് പരിക്കുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ വെള്ളം ഉയർന്നപ്പോൾ അവർ മുറിയുടെ ജനൽ തുറന്ന് തല പുറത്തേക്ക് വച്ച് ജലനിരപ്പിന് മുകളിൽ നിലനിർത്തുകയായിരുന്നു. രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം തല മാത്രം വെള്ളത്തിന് മുകളിൽ വെച്ച് അവർ ജീവൻ നിലനിർത്തി. ഒടുവിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ എത്തിയപ്പോൾ ചെളിയിൽ മുങ്ങിക്കിടന്ന ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കാണാനായത് തല മാത്രമായിരുന്നു.
രക്ഷാപ്രവർത്തകർ അവരെ ചെളിയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുത്ത് ജെസിബി എക്സ്കവേറ്ററിന്റെ സ്കൂപ്പിൽ ഇരുത്തി സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ആ നിമിഷത്തിന്റെ ചിത്രം തന്നെയാണ് പിന്നീട് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും വാർത്തകളിലും വ്യാപകമായി ശ്രദ്ധ നേടിയത്. പ്രളയത്തിന്റെ ഭീകരതയും അതിനിടയിലും മനുഷ്യന്റെ ജീവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും ഒരേ ഫ്രെയിമിൽ കാണിച്ച ചിത്രമായി അത് മാറി. 91 വയസ്സിലും ജീവിതത്തെ മുറുകെപ്പിടിച്ച ആ മുഖം, ഒരു ദുരന്തത്തിനിടയിലെ പ്രതീക്ഷയുടെ മുഖമായി മാറുകയായിരുന്നു.
ദേവിഘട്ടിലെ കെയർ ഹോം ഇനി അവർക്കൊരു വീടല്ല. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഓർമ്മകളും കൂട്ടുകാരും സുരക്ഷിതമായിരുന്ന ജീവിതവും പ്രളയത്തിനൊപ്പം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ ബൊഹാരയും മറ്റ് രക്ഷപ്പെട്ട മുതിർന്നവരും കാഠ്മണ്ഡുവിലെ താൽക്കാലിക അഭയകേന്ദ്രത്തിലാണ് കഴിയുന്നത്. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, നഴ്സിംഗ് പരിചരണം, മെഡിക്കൽ പരിശോധനകൾ തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ അവിടെ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ എത്തിയെന്ന് കരുതിയിടത്ത് നിന്ന് വീണ്ടും ജീവിതം പുനരാരംഭിക്കേണ്ട അവസ്ഥയാണ് ഇവർക്കുണ്ടായിരിക്കുന്നത്.